070 598 13 33info@meridiantax.azB.e.–Cümə 09:00–18:00

"Startap" şəhadətnaməsi: kimlər ala bilər və necə alınır (2026)

Meyarlar, sənədlər, biznes-plan, Ekspertlər Şurası və müddətlər – rəsmi sənədlər əsasında sadə dillə.

Araz Hüseynov · 08.11.2026

"Startap" şəhadətnaməsi innovativ məhsul və ya xidmət hazırlayan kiçik biznes üçün ən sərfəli vergi güzəştlərindən biridir: innovasiya fəaliyyətindən gələn gəlir bir neçə il vergidən azad olur. Amma şəhadətnaməni hər müraciət edən almır – 2026-cı ilin I rübündə 29 müraciətdən 16-sı uğurlu olub. Bu məqalədə rəsmi sənədlər əsasında kimlərin ala biləcəyini, hansı sənədlərin lazım olduğunu və ekspertlərin necə qərar verdiyini sadə dillə izah edirik.

Qısa cavab.
• Şəhadətnaməni KOBİA (Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi) verir – mikro və ya kiçik sahibkara, hüquqi şəxsə və ya fərdi sahibkara.
• Şəhadətnamə 3 il müddətinə verilir və bu müddətdə innovasiya fəaliyyətindən gəlir mənfəət və ya gəlir vergisindən azaddır. 2027-dən qanunla güzəşt 7 ilə uzadılır.
• Müraciət e-poçtla edilə bilər, ərizəyə 30 gün ərzində baxılır, qərarı Ekspertlər Şurasının rəyi əsasında KOBİA verir.
• Əsas sənəd – KOBİA-nın formasına uyğun biznes-plan. Layihəni Şurada sahibkar özü təqdim edir.

Şəhadətnamə nə verir?

Şəhadətnaməni aldığınız tarixdən 3 il müddətinə innovasiya fəaliyyətindən gəliriniz vergidən azad olur: şirkət mənfəət vergisi, fərdi sahibkar gəlir vergisi ödəmir. Bu, gəliri vergiyə yox, layihənin inkişafına yönəltməyə imkan verir. Şəhadətnamə həmçinin yerli və xarici investorlar üçün etibar göstəricisidir.

30 sentyabr 2026-cı il tarixli 476-VIIQD nömrəli Qanunla 2027-ci il yanvarın 1-dən güzəştin müddəti 3 ildən 7 ilə uzadılır. Hazırda KOBİA-nın materiallarında şəhadətnamə hələ 3 il müddətinə verilir – yeni müddətin praktikada necə tətbiq ediləcəyi dəqiqləşdikcə məqaləni yeniləyəcəyik.

Diqqət: güzəşt yalnız innovasiya fəaliyyətindən gələn gəlirə aiddir. Başqa fəaliyyətiniz varsa, onun gəlir və xərcləri ayrıca uçotda aparılmalı və adi qaydada vergiyə cəlb olunmalıdır.

Kimlər ala bilər?

Nazirlər Kabinetinin 29 yanvar 2021-ci il tarixli 20 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş "Startapın müəyyən olunması meyarları" iki qrup şərt qoyur.

Müraciət edən şəxs:

  1. mikro və ya kiçik sahibkarlıq subyekti olmalıdır;
  2. təsisçilər arasında orta və ya iri sahibkar varsa, onun payı 49%-dən çox olmamalıdır;
  3. rezident vergi ödəyicisi olmalıdır.

Bu üç şərtdən biri pozulursa, KOBİA ərizəni Ekspertlər Şurasına göndərmədən birbaşa imtina edir.

Məhsul (xidmət):

  1. gəlir və ya mənfəət əldə etmək məqsədi daşımalıdır;
  2. innovativ təşəbbüsə əsaslanmalıdır – ya mövcud istehsal və xidmət proseslərini yeni formada təşkil edərək, ya da yeni texnologiya tətbiq edərək əlavə dəyər yaratmalıdır;
  3. rəqabətqabiliyyətli olmalıdır – oxşar məhsullarla müqayisədə üstünlüyü olmalıdır;
  4. yaxın 3 il ərzində ona tələbin artacağı əsaslandırılmalıdır;
  5. başqa startap məhsulu ilə eyni olmamalıdır – əvvəl şəhadətnamə almış və bazarda olan məhsulun funksiyalarını, dizaynını və ya iş modelini təkrarlamamalıdır.

Startap yalnız İT deyil

Şəhadətnamə sahəyə yox, innovativ həllə verilir. 2026-cı ilin I rübündə şəhadətnamə alanların istiqamətləri: e-ticarət və rəqəmsal marketinq, səhiyyə texnologiyaları, onlayn oyun istehsalı, səyahət və turizm xidmətləri, rəqəmsal ödəniş sistemləri. Əvvəlki illərdə logistika, sığorta, maliyyə texnologiyaları və hətta baytarlıq üçün ağıllı cihaz layihələri də şəhadətnamə alıb. Həm istehsal, həm xidmət sektoru təmsil olunur.

Nə vaxt müraciət etmək sərfəlidir?

Güzəşt şəhadətnamənin alındığı tarixdən hesablanır. Əgər layihə hələ gəlir gətirmirsə, güzəştin vaxtı boşuna keçir. Ona görə şəhadətnaməni satışlar başlayanda və ya başlamaq üzrə olanda almaq daha sərfəlidir. Eyni zamanda layihə çox "yetkin" olmamalıdır – bazarda artıq geniş yayılmış məhsulun innovativliyini sübut etmək çətinləşir.

Hansı sənədlər lazımdır?

SənədMəcburidir?
Ərizə (rəsmi forma üzrə)Bəli
Vergi ödəyicisinin uçota alınması haqqında şəhadətnamənin surəti; fərdi sahibkar üçün şəxsiyyət vəsiqəsinin surətiBəli
Layihənin adını və ətraflı məzmununu əks etdirən təqdimatBəli
Məhsulun sənaye nümunəsi və ya dizaynıBəli
Biznes-planBəli
Nümayəndə vasitəsilə müraciətdə – etibarnamənin əsliNümayəndə olduqda
Komanda haqqında: rəhbərlərin təcrübəsi və təhsili, işçilər, məsləhətçilər, təsisçilər və investorlarOlduğu halda
Cəlb olunmuş qrant, investisiya və ya kredit barədə məlumatOlduğu halda
Patent və ya patent almaq üçün iddia sənədiOlduğu halda
Texnoloji biznes inkubatorunun qeydiyyat şəhadətnaməsiOlduğu halda

Ərizədə ərizəçinin adı, ünvanı, VÖEN-i, telefonu, e-poçtu, saytı (olduğu halda), iqtisadi fəaliyyət sahəsi və səlahiyyətli nümayəndənin məlumatları göstərilir. Sənədlər KOBİA-ya yazılı formada və ya elektron qaydada – info@smb.gov.az ünvanına göndərilir.

Biznes-plan necə olmalıdır?

KOBİA-nın nümunəvi biznes-plan forması 7 bölmədən ibarətdir:

  1. Layihənin adı – mahiyyətə uyğun, aydın və dəqiq.
  2. Layihə nədən bəhs edir – qısa mahiyyət və mövzunun aktuallığı.
  3. Bazar araşdırması və bazar potensialı – hədəf bazarda mövqe, müştərilərin məhsulu necə qəbul etdiyi, mümkün maksimum satış həcmi.
  4. Marketinq planı – məhsulun tanıdılması üçün strategiya və fəaliyyətlər.
  5. İxrac və ya idxalı əvəzetmə potensialı – əsaslandırma ilə.
  6. Unikallıq və rəqabətqabiliyyəti – məhsulun necə fərqləndiyi və rəqiblər qarşısında üstünlüyü.
  7. İnvestisiya planı – görüləcək işlər, müddət və investisiya məbləği cədvəli.

KOBİA həcm tələbi qoymur. Oriyentir kimi 2 500–3 000 söz kifayətdir: plan bütün sualları cavablandırmalı, amma ekspertin oxuması üçün yığcam qalmalıdır. Ən zəif yer adətən rəqəmlərdir – bazar həcmi və investisiya planı real mənbələrə və hesablamalara əsaslanmalıdır.

Ekspertlər Şurası necə qərar verir?

Sənədlərdə çatışmazlıq yoxdursa, onlar KOBİA-nın nəzdindəki Ekspertlər Şurasına göndərilir. Şura 12 nəfərdən ibarətdir: İqtisadiyyat Nazirliyindən 3, Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyindən 2, Elm və Təhsil Nazirliyindən 2, ASAN Xidmət (Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyi) və Əqli Mülkiyyət Agentliyindən 1-ər nəfər və 3 müstəqil ekspert.

  • Şura ən azı ayda bir dəfə toplanır; iclas ən azı 2 müstəqil ekspert olmaqla 7 üzv iştirak etdikdə səlahiyyətlidir.
  • Ərizəçi iclasda layihəsini özü təqdim edir.
  • Hər ekspert 5 meyar üzrə "bəli" və ya "xeyr" qeyd edir və əsaslandırır: innovativ təşəbbüsdür? rəqabətqabiliyyətlidir? başqa startapla eyni deyil? gəlir məqsədi daşıyır? 3 il ərzində tələb var?
  • Rəy sadə səs çoxluğu ilə qəbul edilir; səslər bərabər olduqda Şura sədrinin səsi həlledicidir.

Yəni biznes-plan və təqdimat bu 5 suala aydın cavab verməlidir – ekspert məhz onları axtarır.

Müddətlər

  • Ərizə daxil olduğu gün qeydiyyata alınır, ona 30 gün ərzində baxılır.
  • Aradan qaldırıla bilən çatışmazlıq olsa, KOBİA 5 iş günü ərzində bildirir.
  • Ərizəçi onu 10 iş günü ərzində aradan qaldırmalıdır; bu vaxt 30 günə daxil edilmir. Vaxtında düzəldilməsə, ərizə baxılmamış saxlanılır – sonra yenidən müraciət etmək olar.
  • Şəhadətnamə 3 il müddətinə verilir. Sahiblər barədə məlumat KOBİA-nın saytında dərc olunur.

Praktikada müraciətdən qərara qədər 1–1,5 ay keçir.

İmtina, ləğv və şikayət

İmtina edilir, əgər ərizəçi və ya məhsul meyarlara uyğun deyilsə, yaxud sənədlərdə qanunauyğun olmayan məlumat varsa. İmtina qərarından inzibati qaydada və ya məhkəməyə şikayət vermək olar.

Şəhadətnamə ləğv edilir: sahibin ərizəsi ilə; hüquqi şəxs, xarici şirkətin filialı və ya nümayəndəliyi ləğv edildikdə; fərdi sahibkar fəaliyyətinə xitam verdikdə; məhkəmə qərarı ilə; təqdim edilmiş sənədlərdə sonradan düzgün olmayan məlumat aşkar edildikdə. Ona görə biznes-plandakı rəqəmləri "gözəlləşdirmək" risklidir.

Şəhadətnamə sahibi meyarlara cavab verən yeni məhsul yaratdıqda, onun üçün yeni şəhadətnamə almaq üçün müraciət edə bilər.

Rəqəmlərlə: 2026-cı ilin I rübü

Yanvar–mart 2026
Müraciət edən: 29 mikro və kiçik sahibkar
Şəhadətnamə alan: 16 (10 hüquqi şəxs, 6 fərdi sahibkar)
Coğrafiya: 10 Bakı, 6 regionlar
Mənbə: KOBİA məlumatı, aprel 2026.

Nə etməli? 4 addım

  1. Meyarları yoxlayın: mikro və ya kiçiksinizmi, təsisçi strukturu uyğundurmu, məhsul 5 sualın hamısına "bəli" cavabı verirmi?
  2. Vaxtı seçin: güzəşt gəlir olanda işləyir.
  3. Biznes-planı KOBİA-nın formasına uyğun hazırlayın – rəqəmlər real və əsaslandırılmış olsun.
  4. Şuraya çıxışa hazırlaşın və şəhadətnamədən sonra güzəştli gəlirin ayrıca uçotunu qurun.

Tez-tez verilən suallar

Fərdi sahibkar şəhadətnamə ala bilər?
Bəli. 2026-cı ilin I rübündə 16 şəhadətnamədən 6-sı fərdi sahibkarlara verilib. Fərdi sahibkar gəlir vergisindən azad olunur.

Müraciəti başqa şəxs edə bilər?
Bəli, səlahiyyətli nümayəndə etibarnamə ilə müraciət edə bilər; bu halda ərizəni o imzalayır və etibarnamənin əsli təqdim olunur. Şurada layihəni isə adətən sahibkarın özü təqdim edir.

Orta sahibkar ala bilər?
Xeyr. Şəhadətnamə yalnız mikro və kiçik sahibkarlara verilir. Orta və ya iri şirkət yalnız təsisçi kimi, 49%-dən çox olmayan payla iştirak edə bilər.

Şəhadətnamə üçün hazırlıq. Uyğunluq yoxlamasından biznes-plana, müraciətdən güzəştin uçotuna qədər tam müşayiət edirik. Uyğunluq yoxlaması – 50 ₼, tam xidmətdə qiymətdən çıxılır. Xidmət haqqında · WhatsApp-a yazın.

Qanunvericilik və mənbələr: Vergi Məcəlləsi, maddə 13.2.80 (innovasiya fəaliyyəti, startap), 102.1.31 və 106.1.23 (gəlir və mənfəət vergisindən azadolma); Nazirlər Kabinetinin 29 yanvar 2021-ci il tarixli 20 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş "Startapın müəyyən olunması meyarları" (2.1–2.2, 3.1–3.15, 5.1-ci bəndlər, 1 nömrəli əlavə – ərizə forması); KOBİA-nın "Startap" şəhadətnaməsinin verilməsi ilə bağlı Metodiki Göstərişi (2024); KOBİA-nın nümunəvi biznes-plan forması; 30 sentyabr 2026-cı il tarixli 476-VIIQD nömrəli Qanun; KOBİA-nın 2026-cı ilin I rübü üzrə məlumatı.

Məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və hüquqi məsləhət deyil. Konkret hal üzrə mütəxəssislə məsləhətləşin.