2026-cı ildən restoran, kafe, fast-food və digər iaşə obyektləri üçün yeni qayda var: müştəri kartla ödəyəndə vergi azalır. Amma hər kəsə yox – yalnız şərti yerinə yetirənlərə. Bu məqalədə qaydanı mürəkkəb terminlər olmadan, real rəqəmlərlə izah edirik.
• İldə 200 000 ₼-dan çox satışı olan restoranlar kartla gələn pula 8% yox, 6% vergi ödəyir – şərt: kart aparatı (POS) kassa aparatına qoşulmalıdır. Bu güzəşt 2026, 2027 və 2028-ci illər üçündür.
• Kiçik kafelər üçün POS ilə kartla satış 200 000 ₼ həddinə yarı sayılır – yəni 2%-dən 8%-ə daha gec keçirsiniz.
Əvvəlcə: sizin restoran hansı qrupdadır?
Bunu bilmək üçün son 12 ayın ümumi satışına baxın (yanvar–dekabr yox, istənilən ardıcıl 12 ay):
- 200 000 ₼-a qədər – satışın 2%-i qədər vergi ödəyirsiniz. Bu, kiçik kafelər üçün ən ucuz variantdır.
- 200 000 ₼-dan çox – iaşə obyekti ƏDV-yə keçmək məcburiyyətində deyil, sadə qaydada qala bilər, amma vergi artıq 8%-dir.
Yeni qayda hər iki qrupa fayda verir, sadəcə fərqli şəkildə. Aşağıda hər birini ayrıca göstəririk.
Böyük restoranlar üçün: kartla gələn pula 6%
Satışı ildə 200 000 ₼-dan çox olan restoran adətən bütün satışın 8%-ni vergi kimi ödəyir. 2026-dan isə qonaq kartla ödəyəndə və pul kassaya qoşulmuş POS aparatından keçəndə həmin məbləğə 6% tətbiq olunur. Nağd ödənişlər üçün dərəcə dəyişmir – 8% qalır.
Sadə hesab: hər 10 000 ₼ kart ödənişindən 200 ₼ qənaət. (8% = 800 ₼, 6% = 600 ₼.)
Aylıq satış: 120 000 ₼. Bunun 40 000 ₼-ı nağd, 80 000 ₼-ı kartladır.
POS kassaya qoşulmayıbsa: 120 000 × 8% = 9 600 ₼ vergi.
POS kassaya qoşulubsa: nağd 40 000 × 8% = 3 200 ₼ + kart 80 000 × 6% = 4 800 ₼ = 8 000 ₼ vergi.
Fərq: ayda 1 600 ₼, ildə 19 200 ₼. Üç il ərzində – 57 600 ₼.
Diqqət: güzəşt yalnız adi qonaqlardan (fiziki şəxslərdən) gələn kart ödənişlərinə aiddir. Bir şirkət öz korporativ kartı ilə və ya hesabdan köçürmə ilə ödəyirsə (məsələn, ziyafət, korporativ sifariş), o məbləğə 8% tətbiq olunur.
Kiçik kafelər üçün: kartla satış yarı sayılır
Kiçik kafenin əsas qorxusu 200 000 ₼ həddini keçib 2%-dən 8%-ə düşməkdir. 2026-dan bu hədd hesablananda kartla qəbul edilən pul yarısı qədər sayılır. Yəni 10 000 ₼ kart satışı həddə 5 000 ₼ kimi yazılır. Nağd satış isə tam sayılır.
İllik satış: 300 000 ₼. Bunun 210 000 ₼-ı (70%) kartla, 90 000 ₼-ı nağddır.
Həddə nə qədər sayılır: nağd 90 000 + kartın yarısı 105 000 = 195 000 ₼. Bu, 200 000-dən azdır – kafe 2%-də qalır.
Vergi: 300 000 × 2% = 6 000 ₼ (vergi bütün satışdan hesablanır, sadəcə həddə yarı sayılır).
Hamısı nağd olsaydı: 300 000 ₼ həddi keçir, dərəcə 8%: 300 000 × 8% = 24 000 ₼.
Fərq: ildə 18 000 ₼.
Bu qaydada yalnız 1 yanvar 2026-dan sonrakı kart satışları yarı sayılır. Ondan əvvəlki aylar həddə tam daxil olur. Yəni 2025-in son aylarını əhatə edən 12 aylıq hesabda o aylar köhnə qaydada sayılır.
Həddi keçsəniz nə olur? Həddi keçdiyiniz aydan sonrakı ayın ilk 10 günü ərzində vergi orqanına müraciət etməlisiniz. Bundan sonra 2% yox, 8% (kassaya qoşulmuş POS ilə kart ödənişi üçün 6%) tətbiq olunur. Gecikmək cərimə və faiz deməkdir.
Əsas şərt: kart aparatı kassaya qoşulmalıdır
6%-lik dərəcə üçün kart ödənişi kassa aparatı (NKA) ilə əlaqələndirilmiş POS aparatından keçməlidir. Bu o deməkdir ki, kassada çek vurulanda məbləğ avtomatik kart aparatına ötürülür və ödəniş çekdə “nağdsız” kimi əks olunur.
Qoşulmayıbsa, bunu indi etmək mənalıdır: Nümunə 1-dəki restoran üçün bu, ayda 1 600 ₼ deməkdir. Kiçik kafe üçün də qoşulma faydalıdır: kart satışları kassada ayrıca və düzgün görünür, həddi hesablayanda mübahisə yaranmır.
ƏDV ödəyən restoranlar üçün də güzəşt var
Bəzi restoranlar ƏDV ödəyicisidir (məsələn, könüllü olaraq ƏDV qeydiyyatındadırlar). Onlar üçün 2026–2028-ci illərdə adi qonaqlardan kassaya qoşulmuş POS ilə alınan ödənişlərin yarısı ƏDV-yə cəlb olunan məbləğdən çıxılır.
Aylıq satış 80 000 ₼, bunun 30 000 ₼-ı kartla.
ƏDV hesablanan məbləğ: 80 000 − (30 000-in yarısı 15 000) = 65 000 ₼.
ƏDV: 65 000 × 18% = 11 700 ₼ (güzəştsiz 80 000 × 18% = 14 400 ₼ olardı).
Fərq: ayda 2 700 ₼. Üstəlik bu qənaət edilmiş məbləğdən mənfəət vergisi də tutulmur.
Nə etməli? 3 addım
- Yoxlayın: kart aparatınız kassaya qoşulubmu? Qoşulmayıbsa, təchizatçı ilə danışın.
- Ayırın: satışları ay-ay nağd, adi qonaqların kartı və şirkət ödənişləri kimi ayrıca izləyin. Bəyannamədə bu bölgü lazım olacaq.
- Hesablayın: hər ay son 12 ayın satışına baxın – 200 000 ₼ həddinə nə qədər qaldığını bilin. Bunu pulsuz kalkulyatorumuzda 1 dəqiqəyə edə bilərsiniz.
Tez-tez verilən suallar
Güzəşt nə vaxta qədərdir?
1 yanvar 2026-dan 3 il – yəni 31 dekabr 2028-ə qədər.
Qonaq telefonla (Apple Pay, Google Pay) ödəyirsə?
Pul eyni kassaya qoşulmuş POS aparatından keçirsə, bu da kartla ödəniş sayılır.
Bank köçürməsi və ya onlayn ödəniş linki də sayılır?
Güzəşt POS aparatı ilə qəbul edilən ödənişlərə aiddir. Digər ödəniş yolları üçün vəziyyətinizi mütəxəssislə dəqiqləşdirin.
Yemək çatdırılması platformalarından gələn pul?
Platforma pulu sizə bank köçürməsi ilə ödəyirsə, bu, sizin POS aparatınızla qəbul edilmiş ödəniş deyil və adətən güzəştə düşmür. Müqavilənizi mütəxəssislə yoxlayın.
6% bütün vergiləri əvəz edir?
Xeyr. Bu vergi yalnız ƏDV-ni və mənfəət vergisini (fərdi sahibkar üçün gəlir vergisini) əvəz edir. İşçilərin maaşından tutulan vergi və sosial sığorta, əmlak və torpaq vergisi ayrıca ödənilir.
Qanunvericilik: Vergi Məcəlləsi, maddə 218.1-1 (iaşə üçün sadələşdirilmiş vergi hüququ), 220.1-1 (8% və POS üzrə 6%), 218.1-1 və 155.1-1 (POS ödənişlərinin 0,5 əmsalı), 174.5 (ƏDV ödəyiciləri üçün azadolma), 106.1.34 və 102.1.41 (qənaətin mənfəət vergisindən azad olunması); Dövlət Vergi Xidmətinin 2026-cı il dəyişikliklərinə dair izahları.
Məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və hüquqi məsləhət deyil. Konkret hal üzrə mütəxəssislə məsləhətləşin.