- İstifadə edilməmiş məzuniyyət kompensasiyasının hesablanması
- İxtisar və ləğv zamanı müavinətin məbləği
- Hansı ödəniş vergidən azaddır
İstifadə edilməmiş məzuniyyətə görə kompensasiya
İşdən çıxma səbəbindən asılı olmayaraq işçiyə bütün iş illəri üzrə istifadə etmədiyi əsas məzuniyyət günlərinə görə kompensasiya ödənilir.
- Məzuniyyət günləri: illik məzuniyyət günü ÷ 12 × işlənmiş ay (istifadə edilmiş günlər çıxılır).
- Orta gündəlik əməkhaqqı: orta aylıq əməkhaqqı ÷ 30,4 (Dərs 6).
- Kompensasiya: günlər × orta gündəlik əməkhaqqı.
Orta aylıq əməkhaqqı 1 500 ₼, istifadə edilməmiş 10 gün
| Orta gündəlik: 1 500 ÷ 30,4 | 49,34 ₼ |
| Kompensasiya: 49,3421 × 10 | 493,42 ₼ |
Vergilər: kompensasiya gəlir vergisinə və sığorta haqlarına cəlb olunur. Ötən tam iş illəri üzrə kompensasiya hər il üzrə ayrıca, həmin il qüvvədə olan qaydalarla vergiyə cəlb edilir; son natamam il üzrə kompensasiya isə həmin ayın əməkhaqqı ilə birlikdə. Dövlət Vergi Xidmətinin izahına görə 200 manat azadolma (VM 102.1.6) hər il üzrə kompensasiya məbləğinə ayrıca tətbiq olunur.
Ləğv və ixtisar zamanı işdən azad etmə müavinəti
Müəssisə ləğv edildikdə və ya işçilərin sayı (ştatı) ixtisar edildikdə işçiyə iş stajına görə müavinət ödənilir (Əmək Məcəlləsi, maddə 77):
| Həmin işəgötürəndə staj | Müavinət (orta aylıq əməkhaqqı) |
|---|---|
| 1 ilədək | 1 dəfə |
| 1 – 5 il | ən azı 1,4 dəfə |
| 5 – 10 il | ən azı 1,7 dəfə |
| 10 ildən çox | ən azı 2 dəfə |
Vergilər: ixtisar və ləğv zamanı Əmək Məcəlləsinə uyğun ödənilən təminatlar gəlir vergisindən azaddır (VM 102.1.4) və sosial, işsizlikdən və tibbi sığorta haqlarına cəlb edilmir.
3 il staj, orta aylıq əməkhaqqı 1 500 ₼, ştat ixtisarı
| Müavinət: 1 500 × 1,4 | 2 100,00 ₼ |
| Gəlir vergisi və sığorta haqları | 0,00 ₼ |
| İşçiyə ödənilir | 2 100,00 ₼ |
Xəbərdarlıq müddəti əvəzinə ödəniş
İşəgötürən xəbərdarlıq müddətini gözləmədən işçini azad edirsə, həmin müddət üçün ödəniş verilir. Bu ödəniş əməkhaqqı kimi gəlir vergisinə və sığorta haqlarına cəlb olunur.
Tez-tez edilən səhvlər
- İxtisar müavinətindən gəlir vergisi tutmaq: Əmək Məcəlləsinə uyğun məbləğ vergidən azaddır.
- Bütün illərin kompensasiyasını bir aya yığıb birlikdə vergiyə cəlb etmək.
- Əlavə (sosial, təhsil) məzuniyyətləri kompensasiya hesablamasına daxil etmək: kompensasiya əsas məzuniyyət üzrə ödənilir.
3 sual
1. 4 il işləmiş işçi ştat ixtisarı ilə çıxır, orta aylıq əməkhaqqı 2 000 ₼. Minimum müavinət nə qədərdir?
1–5 il staj üçün ən azı 1,4 dəfə: 2 000 × 1,4 = 2 800 ₼.
2. İxtisar müavinətindən gəlir vergisi tutulurmu?
Əmək Məcəlləsinə uyğun ödənilən təminatlar gəlir vergisindən azaddır.
3. Orta aylıq əməkhaqqı 1 520 ₼, istifadə edilməmiş 5 gün. Kompensasiya nə qədərdir?
1 520 ÷ 30,4 = 50 ₼; 50 × 5 = 250 ₼.
Məzuniyyət, xəstəlik vərəqəsi və ya işdən çıxma ödənişlərini sizin üçün hesablayaq.
Dərs məlumat xarakterlidir və hüquqi məsləhət deyil. Əsas: Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi və sosial, işsizlikdən və tibbi sığorta haqqında qanunlar, 01.01.2026-dan qüvvədə olan redaksiyalar.