- Güzəşt məbləğləri və kateqoriyalar
- Bir neçə güzəşt hüququ olduqda qayda
- Güzəştlərin 200 manat azadolma ilə birlikdə tətbiqi
Güzəşt nədir?
Güzəşt vergi tutulan aylıq gəliri müəyyən məbləğ qədər azaldır. Vergi daha kiçik məbləğə hesablanır. Güzəştlər Vergi Məcəlləsinin 102-ci maddəsində müəyyən edilib və yalnız əsas iş yerində (əmək kitabçasının olduğu yerdə), sənəd təqdim edildiyi andan tətbiq olunur (VM 102.8).
| Aylıq güzəşt | Kimlərə (əsas kateqoriyalar) |
|---|---|
| 800 ₼ | Şəhid ailəsi statusu verilmiş şəxslərin valideynləri, dul arvadları (ərləri) və övladları (VM 102.1-1, 01.01.2023-dən) |
| 400 ₼ | Müharibə veteranları (VM 102.2.7), müharibə əlilləri və VM 102.2-də sadalanan digər şəxslər |
| 200 ₼ | I və II qrup əlilliyi olan şəxslər (müharibə əlilləri istisna olmaqla) və VM 102.3-də sadalanan digər şəxslər |
| 100 ₼ | Məcburi köçkünlər və onlara bərabər tutulan şəxslər (VM 102.4.5), Əfqanıstana və digər döyüş əməliyyatlarına göndərilmiş hərbi qulluqçular və VM 102.4-də sadalanan digər şəxslər |
| 50 ₼ | Himayəsində azı 3 nəfər (o cümlədən gündüz təhsil alan 23 yaşınadək şagird və tələbələr) olan ər və ya arvaddan biri, qohumluq dərəcəsindən asılı olmayaraq (VM 102.5). Məbləğ himayədəki şəxslərin sayından asılı deyil. |
Cədvəldə hər məbləğ üzrə əsas kateqoriyalar göstərilib; tam siyahı Vergi Məcəlləsinin 102-ci maddəsindədir. Güzəşt hüququ müvafiq sənədlə təsdiqlənir.
Bir neçə güzəşt olduqda
İşçinin 400, 200 və 100 manatlıq güzəştlərdən (VM 102.2–102.4) bir neçəsinə hüququ varsa, onlar toplanmır: yalnız məbləğcə ən böyüyü tətbiq olunur (VM 102.7). Məsələn, II qrup əlilliyi olan müharibə veteranına yalnız 400 ₼ tətbiq edilir. Lakin:
- Himayə güzəşti (50 ₼) ona əlavə olunur;
- Aylıq gəlir 2 500 manatadək olduqda 200 manat azadolma da əlavə olunur.
Şəhid ailəsi üzvləri üçün 800 ₼ ayrıca maddə (VM 102.1-1) ilə müəyyən edilib. Onun digər güzəştlərlə birlikdə tətbiqi barədə konkret halda Vergi Məcəlləsinin mətninə və ya DVX izahına baxın.
Özəl sektor, 2026: müharibə veteranı, maaş 1 500 ₼
| Hesablanmış maaş | 1 500 ₼ |
| − 200 manat azadolma (VM 102.1.6) | 200 ₼ |
| − Veteran güzəşti (VM 102.2) | 400 ₼ |
| = Vergi tutulan gəlir | 900 ₼ |
| Gəlir vergisi: 900 × 3% | 27,00 ₼ |
Eyni işçinin himayəsində 3 uşaq da var
| Vergi tutulan gəlir: 1 500 − 200 − 400 − 50 | 850 ₼ |
| Gəlir vergisi: 850 × 3% | 25,50 ₼ |
2 500 manat həddi necə yoxlanılır?
200 manat azadolma üçün 2 500 manat həddi güzəştlər çıxılmadan əvvəlki ümumi maaşa görə yoxlanılır. Məsələn, 2 600 ₼ maaşı olan veteranın vergi tutulan gəliri güzəştdən sonra 2 200 ₼-a düşür, amma 200 manat azadolma tətbiq edilmir, çünki maaş 2 500 manatdan çoxdur.
Dövlət sektoru: veteran, maaş 2 600 ₼
| Vergi tutulan gəlir: 2 600 − 400 | 2 200 ₼ |
| 200 manat azadolma | tətbiq edilmir |
| Gəlir vergisi: 2 200 × 14% | 308,00 ₼ |
Tez-tez edilən səhvlər
- Bir neçə güzəşti toplamaq (məsələn, 400 + 100): yalnız ən böyüyü tətbiq olunur.
- Güzəşti əlavə iş yerində tətbiq etmək.
- Sənəd təqdim edilməmiş aylar üçün güzəşt tətbiq etmək.
3 sual
1. İşçi həm müharibə veteranı (400 ₼), həm məcburi köçkündür (100 ₼). Hansı güzəşt tətbiq olunur?
VM 102.7-yə görə bu güzəştlərdən yalnız məbləğcə ən böyüyü tətbiq olunur.
2. Himayəsində 3 nəfər olan veteranın maaşı 1 500 ₼-dır (özəl, 2026). Vergi tutulan gəlir nə qədərdir?
1 500 − 200 (azadolma) − 400 (veteran) − 50 (himayə) = 850 ₼.
3. Güzəştlər harada tətbiq olunur?
Güzəştlər yalnız əsas iş yerində (əmək kitabçası olan yerdə) tətbiq olunur.
Pulsuz əməkhaqqı kalkulyatoru bu dərsdəki qaydaları avtomatik tətbiq edir.
Dərs məlumat xarakterlidir və hüquqi məsləhət deyil. Əsas: Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi və sosial, işsizlikdən və tibbi sığorta haqqında qanunlar, 01.01.2026-dan qüvvədə olan redaksiyalar.